Στην κεντρική Ήπειρο, οι δυτικές προεκτάσεις της Πίνδου αφήνουν κι ανοίγεται ανάμεσά τους ένα λεκανοπέδιο, το οποίο κατοικημένο από τα πανάρχαια χρόνια της προϊστορίας, έγινε στη διαδρομή των αιώνων το λίκνο του ιστορικού βίου της Ηπείρου. Στο κέντρο αυτού του λεκανοπεδίου σχηματίζεται μια μεγάλη λίμνη με ένα μικρό νησί στη μέση και με βραχώδη χερσόνησο στη δυτική της όχθη όπου ο αρχικός πυρήνας ενός κάστρου εξελίχθηκε σε πόλη, την ιστορική πόλη των Ιωαννίνων. Στα νότια του λεκανοπεδίου, στις υπώρειες του Τόμαρου, είχε ακμάσει επί αιώνες η αρχαία Δωδώνη, ενώ στα βορειοδυτικά ήταν η αρχαία Πασσαρών, πρωτεύουσα των Μολοσσών και του Κοινού των Ηπειρωτών. Η πόλη των Ιωαννίνων θα αναφανεί πολλούς αιώνες αργότερα.