Η Μικρασιατική καταστροφή και ο ξεριζωμός του Ελληνισμού από τις προαιώνιες πατρίδες της καθ’ ημάς Ανατολής αποτελούν δύο από τα κύρια θέματα της λογοτεχνίας μας. Η νοσταλγική αναπόληση του χαμένου Παραδείσου αποτελεί σταθερά στο έργο των λογοτεχνών από την αιολική και ιωνική γη που κατέφυγαν στον ελλαδικό χώρο, μετά τα τραγικά γεγονότα της περιόδου 1914-1922. Ένας από αυτούς ήταν ο Δημήτρης (Μήτσος) Καμίτζος, που γεννήθηκε (1884) και ανδρώθηκε στον Γκιουρέ της Μ. Ασίας, στους πρόποδες της αρχαίας Ίδης, αλλά έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στη βόρεια Λέσβο, μέχρι το θάνατό του, το 1979. Ενεργό μέλος της πνευματικής ζωής του νησιού, κατά την περίοδο που αποκαλείται «λεσβιακή άνοιξη», αποσύρθηκε σταδιακά από την κοινωνική ζωή, επιχειρώντας την επαφή με το αυθεντικό και την επανένωση με τη φύση. Οι δύο νουβέλες του, που εκδόθηκαν προς το τέλος της ζωής του, το Σαχίν (1970) και ο Πέτρος Μπιζάνης (1977), αποτελούν το επιστέγασμα αυτού του μυητικού ταξιδιού, που είχε οδηγό τη μνήμη και προορισμό τον Παράδεισο των παιδικών χρόνων, εκεί, στα ριζά της αρχαίας Ίδης. Με την παρούσα εισήγηση θα προσπαθήσουμε να αναζητήσουμε τις ρίζες της νοσταλγίας ενός Μικρασιάτη λογοτέχνη που παραμένει εν πολλοίς άγνωστος εκτός Λέσβου. Ιωάννης Κονδυλόπουλος, ΜΑ Καθηγητής Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης