Η κριτική της ιδεολογίας (Ideologiekritik), όπως καλλιεργείται στο σύγχρονο δυτικό κόσμο, έχει τρεις ομότροπες αφετηρίες: τις φιλοσοφικές αναζητήσεις του «λογικού θετικισμού» ή του «κριτικού ορθολογισμού», την «κριτική φιλοσοφία» της σχολής της Φραγκφούρτης και την «κοινωνιολογία της γνώσης».